Elektrochemische conversie komt op stoom

Ineke Malsch - ONDERZOEK NEDERLAND 13 juli 2018

 

Universiteiten, hogescholen, bedrijven, overheden en NWO hebben de koppen bij elkaar gestoken om het onderzoek ten behoeve van de elektrificatie van de procesindustrie op gang te brengen. “Vandaag begint de opbouw van de Nederlandse gemeenschap voor ECCM, oftewel elektrochemische conversie & materialen”, zo stelde hoogleraar Richard van de Sanden, directeur van DIFFER en voorzitter van de ECCM-commissie, onlangs op een conferentie in Den Haag.

 

Paulien Herder, hoogleraar aan de faculteit Techniek, Bestuur en Management van de TU Delft en lid topteam Energie is de nationale kwartiermaker voor ECCM-onderzoeksconsortia van TRL 1-7. Samen met professor Bernard Dam (faculteit Technische Natuurwetenschappen) leidt zij ook de pas opgerichte e-Refinery van de TU Delft. In de e-Refinery bundelen de onderzoekers van diverse vakgroepen en faculteiten hun krachten om op het gebied van de elektrochemie nieuwe technologie voor de industrie en samenleving te ontwikkelen. Via e-Refinery neemt de TU Delft deel aan het nationale ECCM-programma. Soortgelijke initiatieven van universiteiten zijn het MCEC-initiatief (TU/e, UU), het solar fuels-programma van DIFFER, het IRES-initiatief aan de TU/e en de Energy Academy aan de RUG.

 

De ECCM-commissie, opgericht door de topsectoren Energie, Chemie en HTSM, heeft in september 2017 advies uitgebracht aan EZK. “Investeer naast onderwijs, onderzoek en innovatie ook in governance en regelgeving”, zo vat Berthold Leeftink, directeur-generaal Ondernemingen en Innovatie van het ministerie EZK het advies samen. “ECCM moet een gemeenschap vormen, waarin wetenschap en industrie samenwerken met de overheid als sterke partner. We verkennen ook de markt in de buurlanden en bevorderen internationale samenwerking. ECCM is een schoolvoorbeeld, dat navolging verdient in de overige topsectoren”, aldus Leeftink.

 

Diederik Samsom, voorzitter van de tafel Gebouwde Omgeving bij de onderhandelingen over het Klimaatakkoord, memoreert hoe het Energieakkoord van 2013 voor een onverwacht keerpunt heeft gezorgd. “Na het mislukken van de Klimaattop in Kopenhagen in 2009, werden de zonnepanelen duurder en vergde duurzame energie hoge subsidies. Investeerders aarzelden, omdat het subsidiebeleid van de overheid regelmatig wisselde. Daardoor bleef het aandeel duurzame energie in 2010 steken op 2 procent.” Het Energieakkoord werd destijds dan ook met veel scepsis ontvangen, maar heeft inmiddels veruit de grootste impact van alle maatschappelijke akkoorden gehad. Op 10 juli is het Klimaatakkoord als opvolger van het Energieakkoord gepresenteerd, waarvan de details nog verder uitgewerkt moeten worden. “Dit is niet genoeg om van de fossiele brandstoffen af te komen. Onderzoek en onderwijs voor de volgende generatie onderzoekers en ondernemers biedt de beste oplossing voor duurzaamheid op lange termijn”, aldus Samsom.

 

Shell wil zich voor 2070 omvormen van een chemisch bedrijf tot een door elektronen gedreven bedrijf, zo vertelt Ajay Mehta van het Shell-laboratorium in de VS. In 2100 zal elektriciteit de helft van de wereldwijde energiebehoefte direct dekken. De rest zal uit moleculen moeten komen die met behulp van elektriciteit duurzaam geproduceerd moeten worden. Daarvoor zijn nieuwe technieken nodig. In Nederland, Houston en Bangalore werken Shell-onderzoekers hieraan, samen met kennisinstellingen en andere bedrijven. Ook Siemens werkt aan innovatieve oplossingen en is betrokken bij het Duitse onderzoeksprogramma Kopernikus Power-2-X, meldt Günter Schmid, senior onderzoeker. Het gaat hierbij vooral ook om duurzame stroomopslag. De ECCM-aanpak is op Kopernikus geïnspireerd. Filosoof Behnam Taebi van de TU Delft pleit voor ‘good governance’, waarbij morele keuzes al aan het begin van het innovatieproces expliciet gemaakt worden, zodat conflicten achteraf worden voorkomen. In good governance is er voor ECCM nog werk aan de winkel: op de ECCM-conferentie waren slechts 3 van alle 31 sprekers vrouw.

 

Bron: Onderzoek Nederland 436, p 5, 13 juli 2018



Ga terug